Diabetische voet
De diabetische voet verwijst naar wonden of infecties die op de voeten verschijnen bij mensen met diabetes.
Deze aandoening komt veel voor: ongeveer 1 op de 4 diabetische patiënten zal in de loop van zijn of haar leven een voetwond ontwikkelen. Deze letsels kunnen zich ontwikkelen tot zweren, infecties of, in ernstige gevallen, een amputatie, vandaar het belang van een snelle behandeling.
De dienst zorgt voor de preventie, screening en behandeling van voetwonden bij mensen met diabetes.
De diabetische voet is vaak het gevolg van een slechte bloedsomloop of zenuwschade gerelateerd aan diabetes.
Het multidisciplinaire team (endocrinologen, verpleegkundigen, podologen, vaatchirurgen) biedt een uitgebreide behandeling: wondzorg, lokale behandelingen, educatie over voetverzorging en regelmatige opvolging om complicaties te voorkomen en de mobiliteit van de patiënt te behouden.
Wat zijn de oorzaken?
Voetwonden bij de patiënt met diabetes zijn vaak het gevolg van:
- een verlies van gevoel (perifere neuropathie);
- een slechte bloedcirculatie (arteriële aandoening of atherosclerose);
- een overmatige droogheid van de huid die leidt tot barstjes en kloven;
- een misvorming van de voet die de steunpunten wijzigt en drukletsels in de hand werkt.
Diabetes verhoogt ook het risico op vaatziekten van de onderste ledematen, wat de genezing vertraagt.
Wat zijn de symptomen?
De tekenen om op te letten zijn:
- roodheid, warmte, zwelling, pijn;
- wonden, blaren, kloven, eelt of zweren;
- zwarte weefsels (gangreen) of etterige afscheiding.
Een dagelijkse inspectie van de voeten en schoenen is essentieel. Elke wond, hoe klein ook, moet door een professional worden beoordeeld.
Diagnostiek en onderzoeken
De diagnose is gebaseerd op:
- het opsporen van een neuropathie (verlies van gevoel of pijn in de voet);
- het controleren van de dorsalis pedis-pulsen om de bloedcirculatie te beoordelen;
- beeldvormend onderzoek (echografie, CT-scan, MRI) om een infectie, abces of botlaesie op te sporen;
- soms een arteriografie om de slagaders van de benen te beoordelen.
Preventie en levensstijl
Het voorkomen van diabetische voetwonden is van cruciaal belang. Het wordt aanbevolen om:
- te stoppen met roken en de bloeddruk en het cholesterol te controleren;
- de voeten dagelijks te inspecteren en de nagels voorzichtig te knippen;
- geschikte schoenen te dragen die niet te strak of stijf zijn;
- de huid van de voeten regelmatig te hydrateren;
- nooit op blote voeten te lopen en de voeten niet in te water te dompelen dat te heet is.
Orthoses of aangepaste inlegzolen kunnen helpen om drukpunten te voorkomen.
Behandelingen
Bij een wond is een snelle behandeling essentieel.
Afhankelijk van de ernst:
- antibiotica bij een infectie;
- ontlasting van de voet (laars of orthese) om het gebied te ontlasten;
- gespecialiseerde wondzorg (verbanden, debridement, hyperbare zuurstoftherapie).
De zorg moet altijd worden uitgevoerd door een getraind team (verpleegkundigen, podologen, artsen).
Chirurgische of endovasculaire behandeling
Als de wond diep of geïnfecteerd is, kan een operatie nodig zijn om dood weefsel te verwijderen (debridement) of, in zeldzame gevallen, een beperkte amputatie uit te voeren.
Bij bloedsomloopproblemen kan een vaatbypass of een endovasculaire ingreep (angioplastiek met ballon of stent) de bloedtoevoer verbeteren en de genezing bevorderen.
